Grup Şirketleri Bütçelerinin Konsolidasyonu – Tek Grup Bütçesi

Grup Şirketleri Bütçelerinin Konsolidasyonu – Tek Grup Bütçesi

Giriş:

Tüzel kişiliği olan işletmelerin,  belli bir faaliyet amacıyla, merkezi bir yönetim altında toplanmasına “İşletmeler Grubu (Holding topluluğu)” olarak anılıyor. Yönetimi elinde tutan işletme “ana işletme (ana ortaklık)” olarak tanımlanırken, tüzel kişiliği  olmakla birlikte, yönetimi ana işletme tarafından yapılan işletmelere de “bağlı işletme (bağlı ortaklık)” diyoruz. İşletmeler grubu (holding) için, ana ortaklığın unvanı altında düzenlenen ve ana ortaklık ile bağlı ortaklıkların varlık, borç, özkaynak, gelir ve giderlerini bir bütün olarak “tek bir tüzel kişilikmiş gibi” gösteren tablolar ise “Konsolide Mali Tablolar” olarak biliyoruz.

Ana İlke:

Ana ilke,  tüm işlemlerin tek firma olduğu ve tüm grup şirketlerinin birbirleriyle olan işlemlerinin  “ters çevrilerek” elimine edilmesidir. Bu eliminasyonun yapılabilmesi için tüm işlemlerin “grup içi işlemler” ve “grup dışı işlemler” diye hesap planı bazında ayrıştırılması gerekiyor.

1. Cari Hesap Bakiyelerinin Eliminasyonu:

Her bilanço düzenlendiğinde tek  şirket yaklaşımından hareketle,  grup şirketlerinin borç ve alacak bakiyeleri elimine edilmelidir.  Bu işlem 120 Müşteri ve 320 Satıcı hesaplarındaki tutar bakiyelerinin karşılıklı olarak kapatılmasıdır.  Diğer hesaplarda da grup şirketlerinin bakiyeleri varsa o bakiyeler de karşılıklı olarak kapatılmalıdır.  Bu işlem yapılırken A şirketinde grup şirketi B ye olan borç, B şirketinde A şirketinden olan alacak diye saptanmalı,  borç hesapları alacaklandırılmalı ve alacak hesapları borçlandırılma yoluyla ters kayıt yapılarak ortadan kaldırılmalıdır.

2. Gelir Tablosu Hesaplarının Eliminasyonu:

Gelir tablosundaki en önemli eliminasyon kalemleri  Satışler ve Satılan Mal Maliyetidir.  A şirketinin B grup şirketine satış yapması nedeniyle, A şirketindeki satış tutarı, B şirketinde bu alım nedeniyle oluşan Satılan Mal Maliyeti kaleminden düşülerek her iki kalem de elimine edilmelidir.  Bu amaçla, tüm grup şirketlerinin birbirlerine yaptıkları satış ve alım tutarları eşit olarak belirlenmelidir.  Satış yazılan tutara alacak kaydı, alım nedeniyle Satılan Mal Maliyetine yansıtılan tutarın borç kaydı vwrilerek ters çevrilmesi gerekir.

Aynı şekilde ticari işlemler dışaındaki–hizmet faturası, kira faturası, sabit kıymet satışı gibi–işlemlerden kaynaklanan gelir ve gider hasaplarındaki tutarlar da karşılıklı olarak silinmelidir.  Bu hesaplar şunlardır:

642 Faiz Geliri—————————-660 Finansman Gideri

646 Kambiyo Karı————————656 Kambiyo Zararı

380 Gelecek Aylara Ait Gelir————180 Gelecek Aylara Ait Gider

340 Alınan Avanslar———————-159 Verilen Avanslar

 

3. Sermaye, İştirak ve Bağlı Ortaklık Eliminasyonu

Konsolide mali tablolarda grup şirketleri arasındaki tüm ortaklık ilişkileri de elimine edilmelidir.  Bu amaçla öncelikle şirketlerin sermaye yapıları ve ortaklık oranları belirlenmelidir.  Bu oranlar esas alınarak ortak olan A grup şirketinin iştirak veya bağlı ortaklık olarak kayıtlarına aldığı tutarlar ile B şirketinin sermaye hesabında A grup şirketine ilşkin payların belirlenerek karşılıklı olarak silinmesi esastır.  A grup şirketinin sahip olduğu paylar dışındaki  tutarlar da ayrıca belirlenerek konsolide mali tablolara ” Ana Ortaklık Dışı Sermaye” olarak sınıflandırılmalıdır.

Ortaklık ilişkisi olduğu halde  bu tür konsolidasyona girmeyecek atıl şirketler belirlenerek bu şirketlerle ilgili her hangi bir konsolidasyon işlemi yapılmamaldır.

ReflexPro grup şirketleri bütçelerini otomatik olarak konsolide ederek “Konsolide Bütçe Mali Tabloları”nı üretiyor.  Bu sayede ortaklar bütün grup şirketlerini  “tek bütçe” altında değerlendirme yetkinliği elde ediyor.